Kümes Hayvancılığı

Ocak

Kümeslerde yemleme ve yem uygulamasına özen gösterilir. Yumurta randımanında arzulanan düzeye ulaşabilmesi için, kümes sıcaklığının ortalama 10-18C’ler arasında olmasına ve havalandırmaya dikkat edilir. Yumurta randımanını %12-15 civarında arttırmak için kontrollü suni ışık uygulanmalıdır.
Bu aya kadar tüy değişimini tamamlamış tavuklarla, Mart-Nisan civcivlerinden gelişmesi geri kalmış, yumurtlamaya halen geçmemiş olanlar, satılmak üzere ayıklanır.
Kümeslerde parazitlere karşı ilaçlama yapılır.
Yumurta alınacak kümeslere horoz konulur.

Şubat

Kuluçka mevsimi yaklaştığından damızlık civciv elde edilecek yumurtaların alınacağı sürü düzenlenir. Kuluçkaya verilecek yumurtalar tasnif edilerek, ilaçlanır.
Kümeslerde düzenli bir havalandırma ve ışıklandırma sağlanır. Soğuk hava önlenerek, kümes içi ısısı sabit tutulur. Günde 18 saat ışıklandırma yapılır.
Yemlerdeki enerji miktarı arttırılır.
Kümeste altlıklar değiştirilir. Kafes altı gübreleri atılır.
Tavuklara gumboro ve yalancı veba aşıları uygulanır.

Mart

Kuluçkahane ve civcivhanelerde, temizlik ve ilaçlama yapılır. Mart ayından başlayarak Mayıs ayının ilk haftasına kadar çıkan civcivlerde daha fazla randıman alındığından, bu ayda kuluçka işlerine başlanır.
Civciv büyütme yerlerinde yem, su, ışık, ısıtma, dezenfeksiyon, altlık gibi tüm hazırlıklar, civciv getirilmeden önce tamamlanır.
Çıkan civcivlere ilk gün mutlaka marek aşısı ve cinsiyet ayrımı yapılır.
7-12 günlük civcivlere birinci burun –göz damla (yalancı veba) aşısı uygulanır.
Yirminci gün kızıl ishale karşı, koksidiyoz ilaçları verilir.
Yirmi birinci günden başlayarak, yirmi sekizinci güne kadar gumbaro aşısı yapılır. Hastalık girmiş ticari sürüleri olan işletmelerde bu aşı 7-18 günlük civcivlere tatbik edilebilir.
0-3 hafta ince toz yem verilir, sonra pelet yeme geçilir. Civcivler ilk haftada devamlı sık sık yemlenmelidir.

Nisan

Kuluçka çalışmalarına devam edilir. Kuluçka, ana makineleri ile civciv büyütme yerlerinin temizlik ve dezenfeksiyonuna önem verilir.
Civcivlere solucan düşürücü ilaç verilir.
28-32 günlük civcivlere yalancı veba (burun-göz damla ) aşısı, 7-8 haftalık olanlara inaktif yalancı veba aşısı uygulanır.
Sürüde hastalıklı hayvan ve aşırı derecede ölüm varsa hemen veterinere bilgi verilip, teşhis ve tedavi için gerekli çabalar gösterilir. (Hiçbir zaman gereksiz ve fazla dozda ilaç kullanılmamalıdır.)
Civcivler katlı ana makinelerinde büyütülüyorsa, yere indirilir. Kullanılacak yer 4 haftalık 10 pilice bir metrekare yer hesabı yapılarak düzenlenir.

Mayıs

Bu ayda da kuluçkahanelerde civciv çıkarma çalışmaları sürdürülür.
Salmonella, pseudomonas, arizona, coliform bakteriler ve aspergillus gibi hastalıklara neden olan etkenlerin çoğalması ve yayılması genellikle kuluçkahanelerde olduğundan; kuluçkaya başlama ve çıkım süresince sağlık koşullarına uyulmalıdır.
Koksidiyoz ve solucana karşı ilaçlama yapılır.
Kümeslerde pencereler havalandırma bacaları aspiratörler kontrol edilmeli, rutubetli pis altlıklar atılarak; yeni kuru altlık serilmeli, sinek için gereken önlemler alınmalıdır.
Yumurta verimi düşmüş tavuklar ile piliçlerin gelişemeyenleri ve erkekleri satılır.
Kümesler yeni çıkan civcivler için hazırlanır. Yalancı tavuk vebası mücadelesi (burun-göz damla ve adale aşıları) yapılmış piliçler, yeni kümeslerine alınır.

Haziran

Çevre koşulları iyileştiğinde, kümes içi ısısının 15 C’nin üstüne çıkmaması sağlanır. Tavuk hanenin bakım ve onarımına başlanır.
Rasyondaki enerji miktarı düşürülür.
8 haftayı doldurmuş hayvanlar, metrekarede 10 başı geçmeyecek şekilde, piliç bölmelerine alınırlar. Herhangi bir stres durumunda yığılma olmamasına dikkat edilir.
10-12 haftalık piliçlere çiçek, difteri aşısı uygulanır. Görülebilecek hastalıklara karşı, gerekli önlem alınır.

Temmuz

Damızlık piliçlere kısıtlı yemleme yapılır (Günlük yem ihtiyacından fazlası asla verilmemelidir. Ancak, verilen yemin karışımı noksansız olmalıdır).
Kümes ve ekipmanlar sıkı bir şekilde temizlenir ve haftada en az iki defa dezenfekte edilir. Fare ve kemirgenlerin kümeslere ve yem ambarlarına girmesi engellenir.
Yalancı veba ve gumboro aşısı uygulanır.
Günde 4 defa yumurta toplanır. Yumurtanın şekli ve kabuğu incelenerek, yumurtanın küçülmesine karşı önlem alınır.

Ağustos

20-22 haftalık olan piliçler yumurta kümesine taşınır. (Bütün piliçler bir kerede yumurta kümesine taşınır). Kümeslere hemen alışmaları için, folluklar yerleştirilir.
Piliçlere, yumurtlamaya başlamadan önce, solucan ilacı içirilir.
Bir program dâhilinde ışıklandırma ve yem rasyonu uygulanarak, piliçlerin küçük yumurta devresi kısaltılır.
Gelişmesi iyi olmayan piliçler ile tüy dökümü uzun süreli olup yumurtlamaya geçmeyen tavuklar satılır.
Piliçlerde pullorum taraması yapılır.

Eylül

Piliçlerin çoğu bu ayda yumurta vermeye başlarlar. Bu devrede; yumurta miktarı, kabuğun şekli ve hayvanların gelişme durumları dikkatle izlenir.
Sürüdeki stres hallerinde, içme sularına çok tesirli antibiyotikler ve vitaminli ilaçlar katılır
Periyodik pullorum taraması yapılır.
Büyüme ve yumurta kayıtları tutulur.

Ekim

Bu ayda tüy dökümüne giren tavukların damızlıkta kalması gerekir. Kusurlu görülen tavuklar ve yumurta verimine geçmemiş tavuklar ay sonundan itibaren damızlıktan çıkarılabilir.
Kümesteki ışıklandırma, bir program dâhilinde düzenlenmelidir. Aydınlatma süresince, follukların biraz loş ışıklı tutulması faydalıdır.
Piliç ve tavuklar arasında herhangi bir salgın hastalığın çıkmaması için koruyucu önlemler alınır.
Kümeslerde kış mevsimi için gerekli önlemler alınır. Hazırlıklar tamamlanır.
Yetiştirme kayıtları tutulur.

Kasım

Bu ayda da devam eden tüy dökümüne giren tavukların damızlıkta kalması gerekir. Kusurlu görülen tavuklar ve yumurta verimine geçmemiş tavuklar ay sonundan itibaren damızlıktan çıkarılabilir.
Kümesteki ışıklandırma, bir program dâhilinde düzenlenmelidir. Aydınlatma süresince, folluklara biraz loş ışıklı tutulması faydalıdır.
Piliç ve tavuklar arasında herhangi bir salgın hastalığın çıkmaması için, koruyucu önlemler alınır.
Kümeslerde kış mevsimi için gerekli önlemler alınır. Hazırlıklar tamamlanır.
Yetiştirme kayıtları tutulur.

Aralık

Tavukların gelişmeleri ve verimleri sık sık kontrol edilir. Gelişme geriliği ve düşkünlük varsa yem ve yemlemede bir aksaklık olduğu veya basit ya da bulaşıcı bir hastalık çıktığı sonucuna varılır.
Kümes içi ısısı ayarlanır. Rutubetin normal düzeyde olmasına özen gösterilir. Gerektiğinde, duvar ve taban izolasyonları yapılır.
Hasta, sakat görünüşlü, soluk ibikli ve göz doldurmayan hayvanlar derhal ayrılıp, satılır.
Tavuklara istiridye kabuğu veya sert nitelikte taş kırıntıları verilmeli, altlıkların kuru olması sağlanmalıdır.
Bu ayda FORCE MOLTING denilen ve tavukların ikinci devre yumurtlamaya başlatılması anlamına gelen yöntem uygulanır. Bu metot uygulanmadan önce, hayvanlar Newcastle (Yalancı veba) hastalığına karşı aşılanmalıdır.

Kaliteli Yem'in Başkenti