Küçükbaş Hayvancılık



Ocak

- Ağılların ısı ve nem oranı kontrol edilir. İyi havalarda koyunlar, ağıl dışına alınarak ağıldaki yatak yerlerine sap, saman, yaprak gibi yataklık malzemesi serilir.
-Doğum yapan koyunların ve doğan kuzuların soğuk, nem ve hava akımlarından korunmasına da gereken özen gösterilir.
- Yavrularda, doğumlarını izleyen ilk günler içerisinde görülebilecek ve öldürücü olarak seyreden kuzu ishalinin nedeni saptanarak, teşhis durumuna göre gerekirse septisemi serumları yapılır hastalar anaları ile birlikte tecrit edilerek tedaviye alınır. Ölenler yakılır veya gömülür. Ağıllar permanganat solüsyonu ile yıkanır.
- Kış keneleri, bit ve uyuza karşı ilk olarak ilaçlamaya geçilir.
- Doğan kuzulara ektime aşıları veya gerekli görülen serumlar yapılır.
-Doğumdan hemen sonra kuzuların göbek bağı, anaların arka kısımları ve kuyruk altı ilaçlanır.

Şubat

- Zararlı kış ve kenelerine karşı ağılda ilaçlama yapılarak yerlere yataklık serilir. Hayvan uyuzu ve kenelerine karşı bu mevsimde toz veya pomat halindeki ilaçlar kullanılabilir.
- Koyunlarda zayıflama, çene altlarındaki şişlik, su toplanması görüldüğünde kelebek hastalığı (Distomatoz) olabileceği düşünülüp laboratuvar teşhisinden sonra zaman kaybetmeden kelebek hapı içirilmelidir.

- Öksürük, burun akıntısı, ishal, zayıflama, iştahsızlık gibi semptomların nedeni; akciğer, mide ve bağırsaklarda kıl kurdunun olabileceği düşünülüp laboratuvar teşhisinden sonra zaman geçirmeden etkin ilaçlar ile tedavisi yapılır.
- Doğan kuzulara ve doğuran analara gerekli özen gösterilir. Kuzular doğum zamanlarına göre ayrı gruplara ayrılır. Üç haftalık kuzulara 50 gr’dan başlayarak yulaf kırması verilir. Yulaf miktarı her 15 günde bir arttırılır.
- Gerektiğinde kuzulara çiçek, ektima aşıları ile septisemi serumları uygulanır.
- Çoban köpeklerine kuduz aşısı yapılır.

Mart

- Yüksek rakımlı yerlerde koyunların doğum işleri takip edilir.
-Ağılın yemlenmesine devam edilir.
-Doğan kuzular soğuk hava şartlarında iyi korunmalıdır. Ova veya yakınlarındaki bölgelerde kuzuları otlatmaya başlamalı, erkek ve dişi kuzular şimdilik bir arada otlatılmalıdır.(Kuzu ve toklulara temiz mera ayrılmalı ,anaç koyunlar ayrı meraya çıkarılmalıdır..)
- Şarbon, Hepatit Nekrozan (Kara Hastalığı), Keçi ciğer ağrısı hastalığı ile ektima gibi belirli yer ve zamanlarda çıkan hastalıklara karşı, koruyucu aşılamalar yapılır.
- Çoban köpeklerine şerit ilacı verilir.

Nisan

- Dişi kuzulardan sonra, erkek kuzular da analarından kesin olarak ayrılıp; erkek ve dişi kuzular ayrı ayrı sürüler halinde bakım ve beslenmeye tabi tutulur.
- Ayak iltihabı, şap, çiçek, şarbon gibi hastalıklar bu ayda görülebileceğinden gerekli tedavi ve aşılar yapılır.
- Kuzulara şerit dökmeleri için ilaç içirilir.
- Ova bölgelerde ay sonuna doğru kırkım hazırlıklarına başlanır.

Mayıs

- Kırkım hazırlıkları bitirilip ayın en uygun bir haftasında kırma işlemine başlanır (kırma işlemine önce kısırlardan başlanılmalı, müteakiben şişek ve toklular, daha sonra da sağmallar kırkılmalıdır.)
- Ay sonunda bütün koyun materyali, dış parazitlere karşı etkin ilaçlarla hazırlanmış banyodan geçirilir.
- Kırkımı yapılmış hayvanlar teker teker elden geçirilerek, kasaplık olanlar damızlık kadrodan çıkarılıp, satılır.
- Hayvan sıtması, ayak iltihabı, şap, agalaksi (süt kesen) gibi hastalıklar bu ayda görülebileceğinden tedavileri ve yapılmamış aşıları tamamlanmalıdır.

Haziran

- Kırkım işlemi tamamlanır. Kırkımı biten sürü kontrol edilerek yaşlanmış ve verimi düşük olan anaç sürünün %20'si ayıklanır. Yerlerine aynı oranda dişi toklu alınarak sürü tamamlanır. Anaç koyunlardan verimli olanlar gerekirse bir yıl daha sürüde kalabilir.
- Damızlık koyunların tohumlanmasına başlanır. Koçlar aşım süresince uygun bir rasyon ile beslenir.
- Koyun materyaline entero-toksemi aşısı uygulanır.
- Bu ayda tamamen mera otlatılmasına geçilir. Ova yörelerde gece otlatılmasına geçilir.

Temmuz

- Ova arazilerde koyunların tohumlamasına devam edilir.
- Gece yayılımı yapılır. Koyunlar gündüzleri kırda, kuzular ise çevresi açık ağıllarda yatırılır. (Özellikle, geceleri zehirli otların bulunduğu meralara ve yeşil yoncalıklara, fazla miktarda başak kalmış tarlalara hayvanların bırakılmasından kaçınılmalıdır.)
- Gelişmeyen kuzular satılır.

Ağustos

- Mera ihtiyacı tamamını karşılayabilecek durumdadır. Mümkün olduğu takdirde, koyunlar serin ve yükseklerdeki meralara çıkarılır.
- Koyunların tohumlaması bu ayda bitirilir. Düşük rakımlı yerlerde yapılan bu tohumlama sezonunda, gebe kalmayan koyunlara, istenildiği takdirde hormon takviyesi yapılarak, tohum almaları sağlanır. İki yıl üst üste gebe kalmayan koyunlar satılır.
- Koyunların kışlık ihtiyaçlarını tamamen karşılayabilecek miktarda yem sağlanır.
- Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılarak, kayıt defterlerine veya kartlarına işlenir.

Eylül

- Meralar kuruduğundan, bu ayda koyunlara ek yem ve yonca verilmelidir. Yoncalar biçildikten iki-üç gün sonra kurutularak verilmelidir. Sulama olanağı varsa, meralar sulanarak bir süre daha yararlanılabilecek duruma getirilir. Ağıl yakınlarındaki ekilecek hasıl tarlalarının hazırlanmasına başlanır.
- İyi olmayan hava şartları ve ek besin verilememesi gibi şartlarda; gelişebilecek gebelik toksemisi gibi hastalıklarda, zaman geçirmeden tedavi yoluna gidilmelidir.
- Koyunlara çiçek ve septisemi aşıları uygulanır.

Ekim

- Doğum için gereken hazırlıklar tamamlanır.
- İleri gebe koyunlara, meradan yeteri kadar faydalanamadıkları takdirde, yem takviyesi yapılır.
- Yavru atımı görüldüğünde, bu koyunlar derhal tecrit edilir. Atılan yavru ve anadan alınan marazi maddelerin laboratuvarda yapılacak muayeneleri sonucunda salgın bir hastalık tespit edilmişse; bu hastalık türüne göre gerekli işlemler uygulanır.

Kasım

- Bu ayda düşük rakımlı yörelerde, koyunların doğumları başlar. Kuzulama tarihi çok yakın olan koyunlar, ağıl yakınlarında meraya çıkarılır. İyi ve uygun bir bakım ve beslenme ile koyunlar doğum sürecinde yüksek bir kondisyonda tutulur.
- Doğan kuzular, hemen ayrı temiz bir bölmeye alınır; göbek kordonu tentürdiyot ile temizlenir. Birkaç gün bu işleme devam edilerek, gazlı bez ile bağlı tutulur.
- Belirgin bir kuzu ishali görüldüğünde, derhal koruyucu önlemler alınır. Gerekli görülürse, septisemi serumu uygulanır.
- Hastalıklardan korunmak için, ağılların teknik ve hijyenik koşullara uygun olması sağlanır.

Aralık

- Doğumlar devam eder. Doğan kuzular, kuzuluklara alınır, günlük zorunlu bakımları yapılan kuzular, sabah ve akşam anneleri tarafından emzirilir.
- Doğan kuzuların, gerekirse ektima aşıları ile septisemi serumları uygulanır.
- Gebe ve doğum yapan koyunlara, ilave kesif yem verilir. İyi havalarda, koyunlar meraya çıkarılır. Güneşli ve yağışsız günlerde yemleme işlemi ağıl dışında yapılır.
- Her hafta, düzenli olarak ahır dezenfektanı uygulanır.