Büyükbaş Hayvancılık



Ocak

- Elde bulunan sığırların yetiştirilme ve hastalıkları yönünden sağlık kontrolleri yaptırılarak, sığır kadrosu belirlenir. Özellikle tüberküloz, paratüberküloz testleri ile Brucellosis yönünden Serolojik yoklamalar ve Mastitis taraması yapılır.
- Hayvanlar, şimdiki durumları ve verimlerine göre gruplara ayrılarak, bakım ve yemleme programları saptanır.
- Sağlıklı ve yüksek verimli yavru elde edebilmek için ineklerin suni tohumlamasına başlanır. Bu mümkün olmadığı takdirde, veteriner kontrolünden geçmiş iyi nitelikli ve sağlıklı bir boğa ile doğal tohumlama yapılır.
- Şecere, verim ve sağlık kartları aylık olarak işlenir.
- Buzağıların bulunduğu bölmelerin iç ısısı 10-12 C, sığırların bulunduğu bölmelerin iç ısısı ise 16-18 C arasında tutulmaya çalışılır.
- Havalandırma kontrol altında tutulur.
- Uygun hava koşullarında hayvanlar ahır dışına çıkartılır. Ahır içi temizlenip %3’lük sodalı sıcak su ile yıkanır.

Şubat

- Sert ve rüzgârlı olmayan yağışsız günlerde sığırlar tımar edildikten sonra ahır dışına çıkartılır. Çünkü rutubetli, temizlenmemiş taban ve toprak zeminlerin birçok mikroorganizmaların çoğalmalarına ortam hazırladığı ve hayvanların sağlık durumlarının bozulmasına neden olduğu bilinmektedir. Bu yüzden diğer işler bittiğinde hemen ahır temizlenir ve zemine yataklık serilir.(Sap, saman, talaş gibi yataklıklar aynı zamanda hayvanlarda ısı kaybını da önler).
- Kanatlı ve eklem bacaklı zararlı hayvanlar, kış aylarında alçak basınçlı ve sıcak ahırlarda saklanırlar. Pencere, kapı ve vantilatör yöntemleri ile ahır içindeki hava değiştirilir ve bu yöntemlerle zararlı hayvanların ahıra yerleşmeleri engeller.
- Hayvanlar, içeri alınırken ısı kontrolü yapılmalıdır.(Hayvanların fizyolojik uyum sağlamaları için iç ve dış ısı arasında fazla bir fark olmamalıdır.)
- Sığırların yeşil yem ihtiyaçları, silaj yemler veya hayvan pancarı ile karşılanmaya başlanır.
- Sığırlar haftada bir kere veteriner hekim tarafından kontrol edilir. Doğum yapacak sığırlar ayrılır. Hasta hayvan varsa tedavi edilir. Doğum yapacak inekler, doğumlarına iki ay kala sütten kesilerek kuruya alınır.

Mart

- Periyodik olarak sığırların tohumlanmasına devam edilir. (Tohumlamada yararlanılacak boğalar, 18 ayını doldurmadan, yetiştirme hastalıkları yönünden testleri ve verim kayıtları incelenmeden, tohumlamada kullanılmamalıdır. Her fırsatta suni tohumlamadan yararlanma yoluna gidilmelidir.)
- Bütün sığır materyaline şarbon, yanıkara, gerektiğinde sığır vebası aşıları yapılır.
- Nokra (Hypodermosis) mücadelesine devam edilmelidir. Danaların septisemi serumu, numaralama ve boynuz köreltme işlemine devam edilir.

-Doğan buzağıların göbek kordonu temiz bir makasla kesilir, Günde iki defa tentürdiyot döküp gazlı bezle fazla sıkılmadan bağlanır.
- Sığırların rasyonlarında enerji ihtiyaçları iyi dengelenmeli, geçici de olsa noksan besleme yapılmamalıdır. Gebeliğin ilk aylarında besleme, kaba yemlere dayalı olabilir. İki yaşına gelmiş dişi materyali de fazla beslenmemelidir. Çünkü fazla besleme nedeniyle, cinsel bezler yağlandığı için üreme gücü azalır.
- Bu ayki çalışmalarda şecere, verim ve sağlık kartları işlenir.

Nisan

- Sığırlar mevsim koşulları uygun olacağından, meradan dikkatli bir şekilde yararlandırılır. Sığırların yem ihtiyaçları verim, mera ve gelişme durumları göz önüne alınarak hesaplanır.
- Sığırlara şap aşısı uygulanır.
- Yemlik ve su kaynaklarının temizliği ve ilaçlaması yapılır. Gübrelikler kaldırılır.
- Ahır koşullarının sağlıklı olması sağlanır.
- Meme hastalıklarına karşı devamlı kontroller yapılır. Sağım süresince, birbirini izleyen iki ay arasında %5-10 olan süt azalması miktarı, bundan daha fazla miktarda olduğunda, sağım hatası ve beslenme hatası yanında, bir hastalık olasılığı düşünülmeli, varsa iyileştirme yoluna gidilmelidir.
- Nokra (Hypodermosis) mücadelesi titizlikle sürdürülür.

Mayıs

- Tohumlamaya devam edilir. Doğum yapan ineklerin, doğumdan iki ay sonra tohumlama süreci başlatılır. .
- Erkek danalar ve sürüye katılması istenmeyen dişi dana ve düvelerin vücut ağırlıkları 400-450 kg olduğunda, kasaba sevk edilir. Vücut ağırlığı, 400 kg ağırlığına ulaşmayan hayvanların besi süreci devam ettirilir.
- Ahır yemlemesinin yanında mera hayvancılığına geçilir. Meraya, çiğ ve kırağı kalktıktan sonra çıkılmalı, sakin ve rahat bir otlatma sağlanmalı. Parazit yumurtaları genellikle rutubetli çayır ve mera kısımlarında bulunduğundan, böyle yerlerde hayvan otlatılmamalıdır.
- Hayvanlar iç parazitlere karşı ilaçlanır. Gübrelikte biriken gübre uzaklaştırılmalıdır.
- Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılır ve kartlara işlenir.

Haziran

- Doğum sonrası sağım ve çiftleştirme işlemleri sürdürülür.
- Parazit durumuna göre, dikkatli olarak iç parazit ilaçlamaları yapılır. Günlük tımar işleri aksatılmadan yürütülür.
- Doğan buzağıların boynuz köreltmesi ve kulak numaralama işlemleri yapılır.
- Mera, gıda ihtiyacını karşılayabilecek durumda olduğundan, mera otlatılmasına geçilir. Yalnız, 10 kg’dan fazla süt veren sığırlara kesif yem ve nitelikleri bozulmamış kaba yem ile takviye yapılır. Ocak ayında doğan buzağılar erkek ve dişi olmak üzere ayrı ayrı sürüler halinde merada otlatılır. Ot ve yem yemeye alışan buzağılara verilen süt azaltılır ve su verilmeye başlanır.
- Ahırlar temizlenerek dezenfeksiyonları yapılır.

Temmuz

- Mera ihtiyacın tamamını karşılayacak durumda olduğunda kısıtlı yemleme uygulanır.
- Sağılan ineklerde meme hastalığına dikkat edilmelidir. Meme, meme başları ve süt sekresyonu sık sık kontrol edilmeli sağım saatlerinin aynı saatlerde ve eşit aralıklarla yapılmasına çaba gösterilmelidir.
- Hayvanlar ahıra alındığında sabah- akşam iki defa tımar edilir. Ahır temizliği ve dezenfeksiyonu yapılır. 6-8 baş hayvana 20 cm çaplı baca olacak şekilde ahırda havalandırma sağlanır.
- Gebe ineklere septisemi aşısı uygulanır. Gebeliğin son günlerinde olan ineklerin gıdaları sulu, hazmı kolay, yumuşak ve gaz yapmayacak yiyeceklerden düzenlenir.
- Aylık verim ve sağlık kontrolleri yapılarak kartlarına işlenir.

Ağustos

- Ahır besisi yapılanların dışındaki diğer sığırlarda mera hayvancılığına devam edilir. Gebe ineklerin gebelikleri ilerlediğinde, meraya çıkarılmalarına özen gösterilir. Gerektiği takdirde suni meralardan yararlanılır.
- Theileriosis hastalığına karşı koruyucu aşılama yapılır.
- Bir yaşına gelmiş erkek ve dişi hayvanlara Tüberculin testi uygulanır.
- Günde sekizer saatlik aralıklarla üç defa sağım yapmaya çalışılır. (Bu yöntem süt verimi yüksek sığırlarda kesinlikle uygulanmalıdır. Bu sığırlar takviye yemler ile beslenmelidir).
- Damızlık boğaların spermaları kontrol edilir.
- 7- 8 haftalık buzağılara erken sütten kesim düşünülebilir. Normal olarak 12-16 haftalık oluncaya kadar süt verilir.

Eylül

- Gebe ineklere iyi bir bakım gösterilmelidir. Doğumlarına 1,5-2 ay kala sığırlar sütten kurutulmaya başlanılmıştır. Doğum locaları ve buzağı bölmeleri yeniden gözden geçirilerek noksanlıklar tamamlanıp, dezenfeksiyonları yapılır.
- Herhangi bir nedenle yavru atımı görüldüğünde, böyle hayvanlar derhal tecrit edilerek, gerekli araştırmalar yapılmalı; bulaşıcı bir hastalık durumunda, etkin önlemler alınmalıdır.
- 4-8 aylık dişi danalara Brucella S19 aşıları uygulanır.
- Doğumu yaklaşan sığırlara, buzağı septisemi aşısı uygulanır.
- Kış ayları için gerekli gıda ihtiyaçları sağlanır. Silaj çukurları doldurulup, üzerleri tekniğine uygun bir şekilde kapatılıp, kış sezonuna hazır bir duruma getirilir.
- Aylık kayıtlar tutulur.

Ekim

- Şap ve Yanıkara aşıları uygulanır.
- Tüberküloz, paratüberküloz testleri ve Bucellosis yönünden Serolojik yoklamalar yapılır.
- Çevrede görülen salgın hastalıklara karşı gerekli tedbirler alınır.
- Ay içinde Nokra (Hypodermosis) mücadelesi yapılır.
- Genç hayvanlar ile yaşlılar ayrı meralarda otlatılır, ayrı ahırlarda barındırılır.
- Aylık verim kontrolleri yapılarak, kayıtları tutulur.

Kasım

- Tohumlama ve tohum hizmetlerine devam edilir.
- Mevsim ve işletme koşullarına göre, yem değişikliğine hayvan alıştırılarak geçilir.
- Gebeliğin son üç ayında, gebe olan hayvanın daha yoğun bir şekilde beslenmesine çalışılır.

- Doğum sonrası görülebilecek meme iltihabı ve diğer hastalıklara önlem olarak, doğum yapacak hayvana antibiyotik kürü uygulanmalı; yemlere mineral karması eklenmelidir.
- Bu ayın ortalarına kadar Nokra (Hypodermosis) mücadelesi yapılır.

Aralık

- Değişen hava durumuna göre, ahır iç sıcaklığı en az 15-20C olacak şekilde, kapı ve pencereler kapatılır. Yataklıklar sık sık değiştirilip, yerine kuru iki kat yataklık serilir.
- Hasta hayvan olursa, tecrit bölmesine alınır. Salgın hastalık görüldüğünde, gerektiği şekilde işlemler yapılır.
- Hayvanların kışlık yem, ot ve yataklık muhafaza yerleri, kar ve yağmur suları girmeyecek şekilde, kapalı tutulur.
- Hayvanların yaşama ve verim payları çok iyi hesap edilerek, içinde enerji ve mineral maddeleri içeren kaliteli yemlerle beslenmelidir.
- Yıl sonunda mali hesaplar çıkarılır.